Kom naar Rotterdam en ga een dagje uit wandelen met een gratis routekaart in Historisch Delfshaven, op Coolhaveneiland en in het Lloydkwartier!

Een bezoek aan Historisch Delfshaven, Coolhaveneiland en het Lloydkwartier mag op 8 september 2012, Open Monumentendag, niet ontbreken.

Op een steenworp afstand van de Euromast ligt een gebied dat weinigen kennen, maar waar beslist veel te ontdekken valt, zowel op historisch, als op cultureel vlak. Het gebied is de laatste jaren sterk in ontwikkeling als hip & happening deel van Rotterdam. Tegelijkertijd heeft het een rijke stedenbouwkundige en maritieme historie. Het aardige van dit gebied? Elke plek heeft zijn eigen sfeer.

In samenwerking met de Stichting Open Monumentendag Rotterdam, een aantal lokale ondernemers, plaatselijke horeca en de Historische werf Rotterdams Welvaren (v/h Stichting Schip de Delft), wordt in het gebied, door de Stichting Rotterdam is Vele Dorpen, een wandelroute aangeboden ter gelegenheid van Open Monumentendag in Rotterdam. Naast het bezichtigen van monumenten en bezienswaardigheden, of het deelnemen aan de bij het Schip de Delft georganiseerde Kruitloperactiviteiten (aanbevolen voor jong en oud), kan er in Delfshaven op vele plaatsen iets te eten of te drinken genoten worden. Sommige restaurants voeren op 8 september speciale menu's.

De informatie over monumenten, activiteiten en bezienswaardigheden is voor u samengevat op een wandel-routekaart, in de vorm van een placemat, die op 8 september gratis te verkrijgen is bij deelnemende horecabedrijven en de Historische Werf Rotterdams Welvaren (Schip de Delft). Hieronder kunt u de routekaart alvast bekijken.
Monumenten- en Bezienswaardighedenroute - Historisch Delfshaven, Coolhaveneiland & Lloydkwartier
kaart
Klik op de foto's voor een uitvergroting!
01
De MachinistDe Machinist. Voormalige machinistenschool, nu restaurant, café, kantoren, zalen en zelfs films en podium. Groot, karakteristiek, pand. Culturele hot spot.
02
Coolhaven, 1923, naar ambachtsheerlijkheid Coel (1280). Voor wie langs de kade loopt valt hier van alles te beleven op het gebied van ‘tijdelijke’ kunst.
03
Batavierhuis. 1920. Voormalig hoofdkantoor van rederij Müller & Co.
04
Drukkerij en Uitgeverij Wyt & ZonenDrukkerij en Uitgeverij Wyt & Zonen. 1925, W. Kromhout, Berlagiaans. Rijksmonument. Nu bedrijfsverzamelgebouw.
05
Scheepvaartvereniging Zuid. 1922, voormalig hoofdkantoor SVZ, Willem Kromhout.
06
Het Loodswezen, 1921, nu in gebruik als World Music and Dance Centre.
07
ZeevaartschoolZeevaartschool, 1916, bovenop het dak staat een koepel met telescoop. Let ook op de reliëfs.
08
Pieter de Hoochstraat. Voormalige rivierdijk langs het dorp Schoonderloo (Scoenreloe in 1276)
09
Rotterdamsch Lyceum. 1928, J.H. Roos & W.F. Overeynder.
10
Joods Begraafplaatsje. Een perkje zomaar op een plein vertegenwoordigt hier een stuk geschiedenis.
11
Jeugdtheater Hofplein. 1916, oorspronkelijk de Nederlandsche Economische Hogeschool, daarna Rotterdams Conservatorium. Nu jeugdtheaterschool.
12
Saint Mary’s ChurchSaint Mary’s Church. 1913, Jan Verheul Dzn, neogotisch, nog altijd in gebruik als Anglicaanse kerk voor Missions to Seamen.
13
Camarón. Spaans restaurant. Puur eten, zonder overbodige franje; altijd een hartelijke ontvangst.
14
Westzeedijk. Aangelegd rond het midden van 13e eeuw.
15
Onafhankelijk Toneel, 2004, Frans Ziegler
16
PuntegaalstraatPuntegaalstraat. Gebouwd in de roerige periode tussen 1938-1949 en tot 1996 het kantoor van de Rijks Belastingen. In de volksmond daarom genoemd: Pluk-Me-Kaal straat. Ooit stond hier een boerderij met de naam Puntegale.
17
ParksluizenParksluizen, 1933, Delfshavense Schie - Nieuwe Maas.
18
Parkhaven, (1890-1909), naar het nabijgelegen ‘park bij de Euromast’ (1852, J.D en L.P. Zocher, landschapsarchitecten). Haven van drijvende restaurants en partyschepen, maar ook van de Douane en de Zeevaartpolitie.
19
De Müllerpier, tussen 1908-1970 het domein van Müller & Co Stuwadoorsmij., opgericht 1878.
20
De aanleg van de Nieuwe Maas (voorheen Merwede), maakte van Rotterdam lange tijd de grootste en nu een van de drie grootste havens ter wereld.
21
Ventilatiegebouwen van de MaastunnelAan de overkant is zicht op de Ventilatiegebouwen van de Maastunnel (gemeentelijk monument), 1941, J.P. van Bruggen en A. van der Steur. Verder is daar nog te zien het Charloisse (‘sjaarloosse’) Hoofd, waar menig emigrant is uitgezwaaid op weg naar verre oorden als Nederlands-Indië, Canada of Amerika.
22
St. Jobshaven, (1890-1909) St. Job was de patroonheilige van het dorpje Schoonderloo, waar de kapel van St Job stond. In dit gebied zijn nog tal van verwijzingen naar het dorpje Schoonderloo.
23
De HerderDe Herder. 1950, P. Kanters. Rijksmonument. Voormalig kantoor/pakhuis van de NV Blauwhoedenveem, in expressionistische stijl. Met laadbalkons. Nu appartementen.
24
St. JobsveemSt. Jobsveem. 1912, J. Kanters. Voormalig koffiepakhuis NV Blauwhoedenveem in Utilitaire stijl. Nog niet zo lang geleden was dit de locatie van de roemruchte danceclub Now & Wow. Nu appartementen.
25
Restaurant en Hotel Stroom. Oude elektriciteitscentrale, onderdeel van Schiecentralecomplex. In de receptie hangt, voor wie er onder durft te gaan staan, een enorme, originele, takel. Ruim en modern. Speciale menu’s.
26
Schiecentralecomplex. 1905, utilitaire stijl. Nu opnamestudio’s voor populaire Nederlandse series en programma’s (o.a. ooit: Zeg ‘ns Aaa).
27
LloydgebouwLloydgebouw. 1922, door J. Muller & Zoon/Van der Tak. Voormalig hoofkantoor van de rederij Koninklijke Rotterdamsche Lloyd.
28
Wijn of Water. In Mediterraan eten gespecialiseerd restaurant, met prachtig uitzicht over het water. Het restaurant is gemaakt van containers: duurzaam en toepasselijk - een bijzondere ervaring.
29
Scheepvaart en Transport CollegeScheepvaart en Transport College. 2004/2005, Neutelings Riedijk Architecten/abt. Opvolger van de Havenvakschool uit 1953. Het uitstekende gedeelte is in één keer getakeld.
30
Schiehaven, genoemd naar de Schiehaven die tussen 1890 en 1909 ten oosten van de Schiemond is gegraven.
31
Jazz-Club C5Jazz-Club C5. Resterend gevelfragment van ondergrondse loodsen van Müller-Thomson. Hugh Aart Maaskant.
32
Poortgebouw. 1957, Hugh Aart Maaskant, in de traditie van het Nieuwe Bouwen.
33
Rotterdams Welvaren (voorheen Stichting Historisch Schip de Delft) & Partycentrum Het BoegbeeldRotterdams Welvaren (voorheen Stichting Historisch Schip de Delft) & Partycentrum Het Boegbeeld. Op Open Monumentendag gratis toegankelijk. Aanbevelenswaardige activiteiten voor gezinnen met kinderen (Kruitloperactiviteiten) en tevens veel historische informatie, o.a. archeologische vondsten. In 2001 als werkervaringsproject begonnen met een 63 meter lange reconstructie van VOC linieschip “De Delft” (vergaan in 1797).
34
In de buurt van de Nieuwe Maaskant ligt drijvend Operapodium Fighter. Kijk op www.fighter.nl om te zien of er een uitvoering is.
35
Oceaanhuis. 1910, J. Verheul Dzn en C.N. van Goor. Deels vernietigd 1942, wederopbouw 1950. Voormalig hoofdkantoor van Stokvis & Zn. (bekend van de merken Erres en Solex). Bijzonder glazen dak.
36
Kaufmann’s HuidenhandelKaufmann’s Huidenhandel. 1910, pakhuis en kantoren. Nu woningen en kantoren.
37
Havenstraat en Schoonderloostraat. Je woont op de Havenstraat, niet in. Vroeger Hooge Zeedijk en Rotterdamschendijk. Er is nog een aantal panden uit de 17e, 18e en 19e eeuw. Bekijkt u in de Schoonderloostraat vooral de Schat van Schoonderloo, een geslaagd groen bewonersinitiatief, nog steeds in eigen beheer.
38
Nooit VolmaaktNooit Volmaakt, nr. 172. 1887, Jacob Bekink. Piet Heyn en Erasmus op gevel staan symbool voor samengaan van Delfshaven en Rotterdam, 30 januari 1886.
39
 Historisch Delfshaven. Beschermd stadsgezicht. Het enig bewaard gebleven stukje historisch Rotterdam. Aelbrechtskolk, Voor- en Achterhaven, Buizenwaal en Middenkous. Daarbij nog Mathenesserdijk en de Noordschans. Ontstaan in 1389, als voorstadje van Delft. Welvaart door haringvisserij, walvisvaart en VOC, met werf en zeemagazijn. Later: branderijen voor het stoken van jenever en brandewijn. Op het hoogtepunt waren er tientallen branderijen, 5 moutmolens en 14 andere molens. Tijdens de Franse overheersing (1795-1813) onafhankelijk van Delft. In 1811 stadsrechten. Annexatie door Rotterdam in 1886.
40
VOC Depot, Oost-Indischhuis. 1672, na brand in 1746 herbouwd. Voormalig zeemagazijn van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Tot 1998 in gebruik als sodafabriek. In 2000 door brand verder aangetast. Monument zonder bestemming.
41
Distilleerderij PollenDistilleerderij Pollen, 1888, later Stoom Wasch en Strijkinrichting Piet Hein.
42
Achterhaven. 1451. Tot 1886 Nieuwe Haven. Doorsteek naar de Coolhaven in 1963 (en bouw Achterhavenbrug).
43
Kunstcafé Gommers. Een begrip in de wijk. Gemoedelijke sfeer, veel stamgasten. Wisselende verkoopexposities.
44
Wijnsalon en restaurant ‘t Ouwe Bruggetje. Rustig eten, goed drinken en een bijzonder terras (met bruggetje!) op het water.
45
Molen De DistilleerketelMolen De Distilleerketel. 1727. Stellingmolen, rijksmonument. Leverde mout voor de jeneverindustrie in Delfshaven. Op 11 mei 1940 in brand gevlogen onder eigen vuur, tijdens beschietingen. Ruïne in 1978 aangekocht en in 1987 enkele meters verderop herbouwd. In gebruik als molen.
46
De Buizenwaal. In deze haven lag de haringvloot, ook wel haringbuizen genoemd. Hier was de VOC werf, waar 110 schepen van de kleinere klasse werden gebouwd, 1602-1795.
47
Middenkous. Stond ooit door middel van sluizen in verbinding met de Schiemond. Was de oorspronkelijke locatie van scheepswerf Wilton.
48
Voorhaven. Gegraven 1389. Heette voor 1886 nog Oude Haven.
49
Hervormd Burgerweeshuis. 1762. Rijksmonument. Stijl van Lodewijk XV.
50
Schelling’s OliehandelSchelling’s Oliehandel. Circa 1915. In stijl van Hollands Classicisme.
51
Henkespand. 1850-1867, Oudhollandse traditie, H.D. Bakker. Henkes stoomdistilleerderij 1e klasse “De Ooyevaar”. Tot 1968 laatste distilleerderij in Delfshaven.
52
De IJssalon. Bescheiden omvang, maar overheerlijk, vers, schepijs. Volgens kenners het beste van de stad.
53
Piet HeynsbrugPiet Heynsbrug. 1873, Gietijzeren ophaalbrug, Gieterij Enthoven & Co.
54
Piet Heynstraat 6. Geboorteplek Piet Hein 1577. Dit pand is uit 1871. Let op de gevelsteen en de symboliek op het wapen.
55
Mezze en Tapasrestaurant Fritschy. Sfeervol interieur. Er is veel te proeven. Wat wilt u eten vandaag?
56
Standbeeld Piet Heyn. De oorlogsbuit van Piet Hein, veroverd op de Spanjaarden (1628), bedroeg zo’n 12 miljoen gulden. Dat zou nu 3 miljard euro zijn geweest! Piet Hein kreeg een luttele 6000 gulden. Maar zijn reputatie kon niet meer stuk. Hij kwam om in een zeegevecht met Duinkerkse kapers in 1629 en werd begraven in de Oude Kerk in Delft, waar ook leden van het koningshuis worden begraven.
57
Museum De Dubbelde PalmboomMuseum De Dubbelde Palmboom. 1825, gebouwd in opdracht van Abraham van Rijckevorsel als dubbel graanpakhuis. Daarna kuiperij/distilleerderij De Dubbelde Palmboom. Nu een museum met een specifiek op Rotterdam gerichte collectie. Gebied lag tot 1874 buitendijks. Let op de gevelsteen met de waterstanden uit 1775, 1776 en 1825.
58
Pelgrimvaderskerk of Oude KerkPelgrimvaderskerk of Oude Kerk. 1417 Oorspronkelijk de RK Anthoniuskapel; Protestants sinds 1574. In 1761 verbouwd in Régencestijl. Op 22 juli 1620 het vertrekpunt van een kleine groep Engelse Puriteinen. Zij gingen met de Speedwell naar Plymouth in Engeland en vandaar met de Mayflower naar Amerika. Voor hun vertrek hielden zij een plechtigheid op de kade voor de Oude Kerk, ook wel bekend als de Pilgrim Father’s Church. Zij worden beschouwd als de eerste Europese immigranten van Amerika. Misschien de kleinste groep immigranten ooit, maar wel de beroemdste.
59
Stadsbrouwerij en restaurant De PelgrimStadsbrouwerij en restaurant De Pelgrim. 1580. Eerst zetel van de stadsrentmeesters van Delft, daarna de Provisioneele Raad, daarna stadhuis van Delfshaven. Tot slot was hier de Atlas van Stolk gevestigd: een beroemde verzameling historische prenten; nu in de collectie van het Schielandhuis. Van de middeleeuwen tot in de jaren ‘70 werd er in Rotterdam bier gebrouwen. Heineken en Oranjeboom waren tot die tijd Rotterdamse bedrijven. De Pelgrim herstelde de traditie in de jaren negentig in ere in dit historische pand.
60
‘t Zakkendragershuisje‘t Zakkendragershuisje, “ ‘t Kraantje”. 1653, Leden van het zakkendragersgilde bedienden hier, tot 1836, de kraansluis. Als de klok luidde was er werk te doen voor de zakkendragers. Aan het aantal slagen kon men horen welk soort lading het betrof. Het huisje deed tevens dienst als gevangenis, ontnuchteringsplek, wachthuis en brandspuithuis.
61
De laatste rode brievenbus van de PTT. Buiten gebruik.
62
Café Oude Sluis. 1912, in neorenaissancestijl gebouwd op de 14e eeuwse sluisfunderingen van de Aelbrechtssluis, 1595. Oorspronkelijk interieur. Zonnig terras.
63
Tapperij Vanouds ‘t Kraantje. 1912. Gespecialiseerd in bier en ouderwetse gezelligheid.
64
AalbrechtskolkAalbrechtskolk. Naar hertog Aelbrecht van Beieren, gaf Delft in 1389 toestemming voor eigen verbinding met de Maas: de Delfshavense Schie, gereed in 1394.
65
Lage ErfbrugLage Erfbrug. 1926, rolbasculebrug. Noodzakelijk vanwege het graven van de Coolhaven.
66
Café Aan Zet, stijl van het neo-Classicisme, gebouwd tussen 1909-1912. Lekker gewoon.
67
Restaurant en café Soif. Voorheen Herberg de Vergulden Zwaan, 1896, Hollands Maniërisme. Vermoedelijk gebouwd op een van de vroegste funderingen van Delfshaven. Niet alleen fijn als je dorst hebt, maar ook om te eten. Binnen en buiten zit je goed.
68
De Mathenesserdijk maakte deel uit van de Schielandse Hoge Zeedijk (12e eeuw). Alleroudste deel van Delfshaven, Mathenesse, 1276, ambachtsheer Dirk Bokel. Kleinzoon: Dirk van Mathenesse.
69
JugendstilpandJugendstilpand, circa 1904, directeurswoning van de naastgelegen Roeloff’s uitstomingsinrichting, stoomververij en chemische wasserij.
70
Molenstomp De GraankorrelMolenstomp De Graankorrel, 1717. Oudste nog bestaande molen van Rotterdam. Verloor in 1921 door zware storm zijn wieken.
71
Mathenesserdijk 455, G.K. van Hogendorp, A.J. Kropholler, stijl van Delftse School. Gevelreliëfs: J. Zijl. Complex van scholen rondom de RK St. Antonius Abt kerk. De ingang met als opschrift St. Agnesschool was voor meisjes van de arbeidersklasse, de St. Anna zijde voor de gegoede burgerij.
72
NoordschansNoordschans. Opgeworpen op bevel van het Hof van Holland, 1573, ter verdediging tegen de Spanjaarden.
73
De Fabriek. Zie ook het Jugendstilpand. Samengesteld pand. Fabrieksaanzicht met schoorsteen aan de Schiezijde. Wordt gerenoveerd.
De kaart is ook beschikbaar als PDF. Klik hier om deze te downloaden. (PDF 3,2 MB)
Colofon. Deze kaart is mogelijk gemaakt door:
Adriaan Groenewoud Antiquiteiten & Oude Kunst, Aelbrechtskolk 3-B, 3025 HA Rotterdam 010-4258011, www.adriaangroenewoud.nl - Rotterdams Welvaren (voorheen Stichting Historisch Schip ‘De Delft’), Schiehaven 15, 3024 EC Rotterdam, 010-2760115, www.dedelft.nl - United Architects B.V., Watertorenweg 336, 3063 HA Rotterdam, 010-2184303, www.unitedarchitects.com - Swanson & De Vrueh B.V., Strategie & Management, www.swansonendevrueh.nl - Hol Creative (ontwerp), www.holcreative.nl - Drukkerij de Nieuwe Grafische (drukwerk), www.denieuwegrafische.nl/, 2e IJzerstraat 2, 3024 CX Rotterdam, 010-4777725 - Veel dank aan B2N Productions, René van Meer voor het gebruik van zijn teksten met historische informatie. Wilt u deze in uitgebreidere vorm bestellen, dat kan: rene@renevanmeer.demon.nl, 010-4621244 - ...& de deelnemende horecabedrijven
Meer informatie over Open Monumentendag Rotterdam: www.openmonumentendagrotterdam.nl
Initiatief en productie: Stichting Rotterdam is Vele Dorpen, ter gelegenheid van Open Monumentendag Rotterdam
Copyright: © 2012 Stichting Rotterdam is Vele Dorpen (SRiVD). 8 september 2012, M.A. Swanson. Kaartmateriaal: © OpenStreetMap contributors, CC BY-SA